Opis zadania
W 2013 roku w zlewni rzeki Bzury na terenie Łodzi zastosowano biotechnologiczne rozwiązania, których efektem biologicznym było podniesienie potencjału ekologicznego rzeki oraz trzech usytułowanych na niej zbiorników rekreacyjnych, zaś efektem społeczno-ekonomicznym było zwiększenie potencjału rekreacyjnego Arturówka przy jednoczesnym zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Zostały one zrealizowane w ramach projektu finansowanego ze środków UE pt.: „Ekohydrologiczna rekultywacja zbiorników rekreacyjnych w Arturówku (Łódź) jako modelowe podejście do rekultywacji zbiorników miejskich” (EH-REK, LIFE08 ENV/PL/000517). Projekt był finansowany z programu LIFE+ Polityka i Zarządzanie w zakresie środowiska, a część wkładu własnego beneficjentów stanowiła dotacja przyznana przez WFOŚiGW w Łodzi.
W ciągu dwunastu lat od przeprowadzenia rekultywacji zbiorników rekreacyjnych w Arturówku, obserwowano intensywne użytkowanie (w tym rekreacyjne) kompleksu Arturówek oraz coraz bardziej dotkliwe dla ekosystemów wodnych skutki zmiany klimatu, tj. wzrost temperatury i pogłębiające się zaburzenia cyklu hydrologicznego w postaci nawalnych opadów i długotrwałych okresów suszy, czego efektem w ostatnich latach był zanik przepływu wód w rzece zasilającej zbiorniki. Czynniki te mogą istotnie wpływać na efektywność zastosowanych rozwiązań i tym samym, na jakość wód zbiorników w Arturówku. Ewaluacja aktualnego potencjału ekologicznego zbiorników w Arturówku możliwa jest jedynie na podstawie specjalistycznych badań naukowych. Celem niniejszego projektu jest optymalizacja istniejących rozwiązań biotechnologicznych i ocena wpływu obserwowanych zmian temperatury, opadów i sposobu użytkowania gruntów na interakcje wód powierzchniowych i gruntowych oraz ich konsekwencji dla jakości wody w zbiornikach. Szczegółowe badania są niezbędne do opracowania środków adaptacyjnych i przywrócenia usług ekosystemowych oraz odporności na zmiany klimatu. Jest to również klucz do wspierania zarządców miast za pomocą aktualnych protokołów utrzymania wrażliwych na zmiany klimatu.
Realizowane zadanie będzie miało na celu osiągnięcie następujących efektów ekologicznych:
Poprawę bilansu wodnego poprzez retencję wody w krajobrazie oraz ograniczenie fal powodziowych w rzekach
Poprawę jakości wód zbiorników rekreacyjnych, a tym samym stabilizację struktury troficznej zbiorników wodnych, co zwiększa ich odporność na stres antropogeniczny
Zwiększenie różnorodności biologicznej w badanych ekosystemach wodnych poprzez zwiększenie dostępności miejsc siedliskowych (kryjówki, miejsca żerowania i rozrodu) dla gatunków ptaków, ryb i bezkręgowców, w tym zooplanktonowych filtratorów
Podniesienie wartości przyrodniczej, krajobrazowej i rekreacyjnej kompleksu Arturówek
Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego zawarł porozumienie o współpracy z Urzędem Miasta Łodzi w obszarze badań, edukacji i wdrożeń dla w/w zadania. Zgodnie z ustaleniami stron, Urząd Miasta Łodzi zobowiązał się w miarę pojawiających się możliwości budżetowych do realizacji zadań związanych z modernizacją i usprawnieniem pracy systemów biofiltracyjnych skonstruowanych na rzece Bzurze w obszarze Arturówka poprzez zastosowanie rozwiązań zaproponowanych w oparciu o wykonane przez Wydział BiOŚ w ramach projektu badania eksperymentalne w celu skutecznej redukcji dopływu zanieczyszczeń z obszaru miasta do ekosystemów wodnych.
Strona internetowa WFOŚiGW w Łodzi
Tekst: dr hab. Adrianna Wojtal-Frankiewicz, prof. UŁ (Katedra UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŁ)
Redakcja i grafika: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŁ)
